Ankara Hafızası

Ankara’da taksiciliğin dünü ve bugünü Nuri Platin, 1983 yılından beri taksicilik yapıyor ama şoförlük geçmişi çok daha gerilere gidiyor. 1972 yılında başladığı dolmuş şoförlüğü, daha sonra taksi ile devam etmiş. Yollarda geçen bir ömür, onu mesleğinde usta hâline getirirken, pek çok da anı biriktirmiş. Aynı zamanda İktisadi Bilimler Fakültesi maliye bölümü mezunu olan Nuri Bey, Ankara’da kurulan beşinci taksi durağının da öncülüğünü yapmış. Nuri Bey ile taksicilik mesleğinin dününü ve bugününü konuştuk. 1955 doğumlu olan Nuri Platin, ‘Adanalı Zeki’ diye tanınan otomobil tamircisi babasının yanına altı-yedi yaşlarından itibaren gelip gitmeye başlamış. Sonra yavaş yavaş eli anahtar tutmaya başlayınca, dükkân kapandıktan sonra 1972 yılında dolmuş şoförlüğü yapmaya başlamış. Aynı zamanda o dönemde öğrenci de olan Platin, “Bizde dört tane Station dolmuş, yedi tane de taksi vardı ama ticari amaçlı kullanmıyorduk, hususi kullanıyorduk. O zaman araba kıymetliydi, plaka kıymetli değildi” diy...

Mizahın eril dünyasına çomak sokan çizer Aslı Alpar... Erkeklerin ve eril değerlerin egemen olduğu mizah alanında radikal bulunabilecek çizimleri ve kadınlık hallerini anlatışıyla hatırı sayılır bir hayran kitlesine sahip, sıradışı çizer. Alpar, kendine has çizgileri ve mizah anlayışı ile kendi deyimiyle “görünmeyenin mizahı”nı yapıyor. Çizdikleri, anlatılmayan ya da dile dökülmeyenler üzerinden şekilleniyor. Karikatürlerini bilenler, otuz kediyle yaşayan Alpar’ın kedilerden neden bu kadar ilham aldığını da tahmin edebilir. Kafa Dergisi çizeri Alpar’ın, çizerliğe giden yolculuğu epey zorlayıcı olmuş ama cesaretini toplamış ve çizmekten vazgeçmediği karikatürleri bir gün dergiye yollamış. O günden beri Kafa’da çizen Alpar, aynı zamanda Ankara Üniversitesi Kadın Çalışmaları Bölümü’nde yüksek lisans öğrencisi. Alpar’la, mizahı ve erkek mizah dünyasında kadın bir çizer olmanın ne anlama geldiğini konuştuk. Tarihi çok eskilere dayanan mizah, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ağır...

Bir sokak hikâyesi… Ankara sokaklarında aşina olduğumuz bir ses, akordeonla çalınan “Hatırla Sevgili” şarkısı... Bu melodinin peşine düşünce, ses de bizi sahibine götürdü. Romanyalı akordeoncu Robert Moldovan, eşi ve iki kızıyla sokakta müzik yaparak geçimlerini sağlıyorlar. Romanyalı akordeoncu Robert Moldovan, 10 yıl önce gelmiş Türkiye’ye. Pek çok göç gibi, onun ülkesini terk etme sebebi de ekonomi temelli… Moldovan, “Romanya’da yaşamak ve müzisyenlik yaparak para kazanmak çok zor... Türkiye’de ise hayat daha kolay, sokakta müzik yaparak para kazanabiliyor ve ülkemdekilere gönderebiliyorum” diyor. Çocuk yaşlardan itibaren çalmaya başladığı akordeonu kulaktan çalan Moldovan’ı, Ankara’da birçok semtte görmek mümkün. Özellikle “Hatırla Sevgili” şarkısı, Çankaya, Ulus, Sıhhıye, Kızılay, Keçiören ve Ümitköy’de yaşayanların aşina olduğu bir melodi olabilir. Moldovan hem eşinin hem de iki kızının da akordeon çaldıklarını ve ailece sokakta müzik yaptıklarını anlatıyor. 20 yıldır müzik y...

Tango ayakkabısının usta ismi: İsmail Aydoğan Tango... Tutkunun, isyanın ve aşkın dansı. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında Buenos Aires dolaylarında ortaya çıkan Arjantin kökenli bu dans, ilk önce kentin varoşlarında yapılmaya başlansa da, zamanla üst sınıflar arasında da yaygın hâle gelmiş. Türkiye ise Cumhuriyet’in ilk yıllarıyla beraber tango ile tanışmış. Necip Celal, Fehmi Ege, Necdet Koyutürk gibi ünlü bestecilerimiz eserleriyle tangoyu sevdirmiş. Tango dinlemeyen bir insan bile neredeyse her düğün açılışında çalınan ‘La Cumparsita’ şarkısını bilir. Tango sadece figürleri ve müziği ile değil, özellikle bu dansı icra eden kadınların giydiği elbise ve ayakkabılar ile de insanı cezbeder. İsmail Aydoğan da Ankara’nın sayılı tango ayakkabısı ustalarından… Cumhuriyet’in ilk yıllarında önemli bir merkez olur Ulus. Sanat ve siyaset dünyasının nabzı burada atar ve elbette dönemin tangolarıyla ünlü Cumhuriyet Baloları da renkli hayatın parçalarıdır. Şimdilerde tarihi dokusu ve görkemli ...

Hulusi Gürpınar: “Sevgi Çiçeği”nin babası Bundan çok uzun yıllar önce Mogan Gölü’nün iki yakasında birbirine sevdalı iki genç varmış. Efsane olmuş aşkların kaderidir ya hani, bu iki sevdalı da birbirine kavuşamamış ama aşkları, dünyada sadece Mogan’da yetişen bir nazlı çiçeğin doğmasına vesile olmuş; Sevgi Çiçeği’ne… Bu nadide çiçek, bugün dünyanın her yerinden pek çok fotoğrafçıya, gazeteciye ve doğa sevdalısına ilham oluyor. Onu Mogan’ın simgesi haline getirmek için yıllarca emek veren ve “Sevgi Çiçeği’nin babası” olarak anılan Hulusi Gürpınar’la bu çiçeğin hikâyesini ve Sevgi Çiçeği’ne adanmış yılların serüvenini konuştuk Bir zamanlar Mogan’da Kocadonlu adında çok nüfuzlu ve çok kibirli bir ağa vardır. Varlıklı oluşuyla ve evlatlarıyla gurur duyan ağanın en küçük oğlu ise Mehmet’tir. Babası, Mehmet’e çobanların sürülerinin bakımını verir. O tarihlerde verimli yeşilliği ve sulak alanı ile göl kenarı ideal bir otlaktır. Burada sürün için kaval çalarak bekleyen Mehmet, bir gün karşı...

Pastaneler, meyhaneler, kitabevleri, edebiyat salonları... Söyleşimizin ikinci bölümünde, Ankara’nın 1940’lı, 50’li, 60’lı ve 70’li yıllarındaki edebiyat ve kültür sanat mekânlarının izlerini sürmeye devam ediyoruz. Turan Tanyer’in deyimiyle “Asıl edebiyatın öğrenildiği, tadına varıldığı yerler, resmi kurumların dışındaki yerlerdir.” Özellikle pastaneler ve meyhaneler dikkat çekmektedir ve o zamanlar yayınlanan bazı önemli dergiler de dikkatlerden kaçmaz. Bunların içinde “Garip” ve “İkinci Yeni”nin doğduğu kaynaklar da vardır. Turan Tanyer ile edebiyatçıların buluştuğu ve Ankara’nın tarihine damgasını vurduğu mekânların izini sürmeye devam ediyoruz Zaman içinde değişen ve gelişen Ankara’da lokanta ve meyhane gibi kavramlar somut bir şekilde kendi varlıklarını hissettrimeye başlarlar. Meşhur “Tercüme Bürosu”ndan iki adım sonra Şükran Lokantası, onu da biraz geçince Acemi Meyhanesi vardır. Turan Tanyer, “Ben ikisine de yetişemedim ama mesela Arnavut Meyhanesi’ne 1960’lı yılların sonun...

1920’lerden 1970’lere Ankara’da edebiyat mekânları Ankara... İzleri Frigler’de sürülen, Büyük Roma İmparatorluğu’nun askeri garnizonluğunu yapmış, Selçuklu’dan Osmanlı’ya kâh altın çağını yaşamış, kâh “daha az önem” taşımış ve nihayet Cumhuriyet’in kenti olmuş genç ve bir o kadar da yaşlı kent. Ankara’ya dair konuşulacak çok şey var elbet ve bunlardan birisi de, Ankara’yı “Ankara” yapan kültürel ve sanatsal tarihi... 1920’lerle canlanmaya başlayan Ankara kültür-edebiyat dünyası, 1960’lara kadar altın çağını yaşamış, kültür, sanat ve fikir insanları hem kendi kişilikleriyle hem de buluştukları mekanlarla şehre kimlik kazandırmış. Ankara’nın bu özel tarihini, özellikle Ankara ve kent çalışmalarıyla tanınan Turan Tanyer ile konuştuk ve bu tarihin parlak sayfalarına bir kez de biz not düşelim istedik... Söyleşimizin ilk bölümü, kahvehaneler, Taş Mektep ve Hasan Ali Yücel dönemini kapsıyor. Tarihi hayli eskilere dayanan Ankara, aynı zamanda Cumhuriyet’in de genç kenti olma özelliğini hâ...