Ankara Hafızası

Sercan Şahinbaş, “Sihirbazlar sihire inanmaz” Sercan Şahinbaş, nam-ı diğer Secoabi, 8 yaşındandan beri illüzyonla uğraşan ve şimdilerde Ankara’da çeşitli mekânlarda gösteri yapan geçen bir sihirbaz. İllüzyon sözcüğü yerine sihirbaz kelimesini kullanan Şahinbaş, bir reklam ajansında sanat yönetmenliği yapsa da, hayatının en sihirli anlarını sihir yaptığı zaman dilimleri kaplıyor. Şahinbaş ile sihir üzerine sohbet ettik. İllüzyon, yanılsama ya da gözbağcılık olarak da tanımlanan sihir, oldukça eski tarihlere dayanıyor. Babil’e ve eski Mısır’a dayandırılan sihir, bir zamanlar saygın bir meslek olarak görülse de, tarih boyunca bu sanatla ilgilenen insanların cezalandırıldıklarına şahit oluruz. Bunun en bilinen örneği Ortaçağ’daki engizisyon mahkemleridir. Ülkemiz açısından duruma bakıldığında, Osmanlı döneminde hokkabazlar, ateşbazlar, jonglöerle birlikte anılan sihirbazlar, sokak eğelnecelerinde ya da saray kutlamalarında karşımıza çıkar. Cumhuriyet Dönemi’nin ünlü sihirbazı Zatı Su...

Kadınlara berberlik mesleğini öğretiyor Ercan Buyruk, Avrupa standartlarında erkek kuaförlüğü yapan, alanında Avrupa ve Dünya Şampiyonu olan, 24 saatte 363 kişiyi tıraş ederek Guinness Rekorlar Kitabı’na giren sıra dışı bir berber… Osmanlı ve Ahilik geleneğini temsil eden Buyruk, Ahilik haftasında da, teatral bir yolla insanlara Ahilik geleneğini, mesleğini ve ahde vefayı anlatıyor. Mesleği için “Kıldan ince, kılıçtan keskin” diyen Buyruk, “Berberin koltuğuna Fatih Sultan Mehmet bile oturmuştur” diye belirtiyor. Türkiye’nin berberlik alanındaki en büyük koleksiyonuna sahip olduğunu vurgulayan Buyruk’un Yenimahalle’deki berber dükkânı dünyaya açılıyor. Mesleğini severek yapmanın insana ne kadar çok şey kazandıracağının canlı bir örneği Ercan Buyruk... 1975 yılında Kırşehir’de küçük bir köyde doğan ve ilkokul üçüncü sınıfa kadar orada okuyan Buyruk, dördüncü ve beşinci sınıfları da Ankara’da, Şentepe’de bitirir. Ailesinin ekonomik koşulları okumasına imkân vermeyince, Buyruk’un iş bu...

Kediler bu sahafın müdavimi Okurlar için sahafların bambaşka bir anlamı vardır. Güncel yayınların satıldığı kitapçılarda pek bulunmayan eserleri, tarihî belgeleri, ilk baskıları, nadide kitapları bulabileceğiniz yegâne yerlerdir sahaflar... Ankara’nın en eski sahaflarından olan Sanat Sahaf da 1986 yılından beri eski kitapların kokusunu ve büyülü dünyasını okurlara sunuyor. Sahaf olur da, kedisiz olur mu? Sanat Sahaf’ın sahibi Ahmet Yüksel’in beslediği kediler de mekânın müdavimleri arasındaki yerlerini alıyor. Mekândan içeri adım attığınızda sizi, kediler, çiçekler, kitaplar ve sükûnet dolu dakikalar bekliyor. Sanat Sahaf’ın kuruluşu hayli eskiye dayanıyor. 1986 yılında Kızılay Karanfil Sokak’ta kurulan sahaf, 2006 yılından beri de Küçükesat’ta okurlarla buluşuyor. Sanat Sahaf otuz yılı aşkın bir süredir bulunuyor ama sahibi Ahmet Yüksel’in hikâyesi çok daha gerilere gidiyor. Sahaf dükkânını açmadan önce, Ahmet Bey’in çıraklık ve kalfalık dönemleri olmuş. Hem İstanbul’dan hem Ankara...

Hulusi Gürpınar: “Sevgi Çiçeği”nin babası Bundan çok uzun yıllar önce Mogan Gölü’nün iki yakasında birbirine sevdalı iki genç varmış. Efsane olmuş aşkların kaderidir ya hani, bu iki sevdalı da birbirine kavuşamamış ama aşkları, dünyada sadece Mogan’da yetişen bir nazlı çiçeğin doğmasına vesile olmuş; Sevgi Çiçeği’ne… Bu nadide çiçek, bugün dünyanın her yerinden pek çok fotoğrafçıya, gazeteciye ve doğa sevdalısına ilham oluyor. Onu Mogan’ın simgesi haline getirmek için yıllarca emek veren ve “Sevgi Çiçeği’nin babası” olarak anılan Hulusi Gürpınar’la bu çiçeğin hikâyesini ve Sevgi Çiçeği’ne adanmış yılların serüvenini konuştuk. Bir zamanlar Mogan’da Kocadonlu adında çok nüfuzlu ve çok kibirli bir ağa vardır. Varlıklı oluşuyla ve evlatlarıyla gurur duyan ağanın en küçük oğlu ise Mehmet’tir. Babası, Mehmet’e çobanların sürülerinin bakımını verir. O tarihlerde verimli yeşilliği ve sulak alanı ile göl kenarı ideal bir otlaktır. Burada sürün için kaval çalarak bekleyen Mehmet, bir gün karş...

Atlı, “Bu ülkenin Karagöz’e ihtiyacı var, bu ülkenin kuklaya ihtiyacı var” Hamamönü’nde üç yıldır faaliyet gösteren bir dernek; Hadi Poyrazoğlu Geleneksel Tiyatrosunu Yaşatma Derneği… Usta kukla sanatçısı, hayâli ve tuluat oyuncusu Hadi Poyrazoğlu’nun torunu kukla sanatçısı Şafak Poyraz ve kukla sanatçısı Can İbrahim Atlı’nın yürüttüğü dernek etkinlikleri, Kültür Bakanlığı’nın da desteğiyle çocuklara “gerçek” Karagöz’ü ve kukla sanatını anlatıyor. Poyraz ve Atlı, kuklacılığı ve Hamamönülü Karagöz ustalarını anlattı Hadi Poyrazoğlu… 2000 yılında kaybettiğimiz usta, Türk gölge oyunu ve kukla oyuncusu, ip cambazı ve tuluat ustası. Henüz dokuz yaşındayken “Karagöz Saffet”in yanında gölge oyunu öğrenmeye başlayan ve “Hayali Küçük Ali”nin yanında çalışmalarına devam eden Poyrazoğlu, İsmail Dümbüllü’nün ekiplerinde de tuluat gösterilerine çıkacaktır. Atatürk, İsmet İnönü, Celal Bayar ve Cemal Gürsel gibi dönemin önemli liderleri için de kukla oynatan Poyrazoğlu, 1951 yılında yerleştiği Ank...

Süleyman Çelik, “Artık önümüzü göremiyoruz” Ankara’da eğlence mekânlarının yoğunlukta olduğu en eski yerlerden Sakarya Caddesi, başta öğrenciler olmak üzere farklı gruplardan insanı kendine çeken barlar sokağıydı. Fakat son yıllarda yaşanan pek çok olumsuzluk, Sakarya Caddesi’ne giden insan sayısında azalmaya yol açtı. İşletmecilerin yüzünün gülmediği caddede, bu sorunların neler olduğu, ekonomik krizin sektöre nasıl yansıdığı ve yıllar içinde değişen eğlence anlayışını, mekân sahibi Süleyman Çelik ile konuştuk. Özellikle üniversite hayatı Ankara’da geçen çoğu öğrenci için Sakarya Caddesi özel bir anlama sahiptir. Şehrin bazı yerlerine göre daha uygun fiyatlı menülere sahip olması, konser ve gruplara ev sahipliği yapması, onu çekim merkezi hâline getirmiştir. Fakat son yıllarda yaşanan olumsuz gelişmeler, Sakarya Caddesi’ni tercih edilen yerler arasında olmaktan çıkararak, insanların gözündeki olumlu imajını değiştirdi. Sokak lambalarının yanmaması geç saatlerde özellikle kadınlar a...

Akbey, “Ağaç olsaydım, bir çocuğun elinde gülümseyen bir oyuncağa dönüşmek isterdim” Ahşap oyuncak ustası Ali Akbey, geleneksel oyuncakları yeni kuşakla buluşturuyor. Marangoz olan abisinin yanında ahşap işçiliğiyle tanışan Akbey, mobilya ve maket yapımının ardından oyuncak sektörüne girerek, hem dekoratif hem eğitici hem de eğlenceli türlerde oyuncaklar yapmaya başlamış. Kültür Bakanlığı’nca kendisine “geleneksel el sanatları ustası” belgesi verilen Akbay, geleneksel ahşap oyuncakları anlattı Ali Akbey, yıllardır ahşaba hayat veren ve onu geleneksel oyuncaklara dönüştüren bir usta… 1973 doğumlu Akbey’in çocukluğu Ankara’nın Siteler semtinde geçmiş. Marangoz olan abisinin yanında çırak olarak çalışmaya başlayan Akbey, 2000’li yıllarda maket yapmaya yönelmiş. Gemi ve ev maketleri yapan Akbey, bu obbjelerden para kazanmakta zorlanınca, ahşap oyuncak yapmaya karar vermiş. 1998 yılında dünyaya gelen oğlunun oyuncaklarını yaparak işe başlayan Akbey, Beypazarı’nda bulunan Yaşayan Müze ile...

Hulusi Gürpınar: “Sevgi Çiçeği”nin babası Bundan çok uzun yıllar önce Mogan Gölü’nün iki yakasında birbirine sevdalı iki genç varmış. Efsane olmuş aşkların kaderidir ya hani, bu iki sevdalı da birbirine kavuşamamış ama aşkları, dünyada sadece Mogan’da yetişen bir nazlı çiçeğin doğmasına vesile olmuş; Sevgi Çiçeği’ne… Bu nadide çiçek, bugün dünyanın her yerinden pek çok fotoğrafçıya, gazeteciye ve doğa sevdalısına ilham oluyor. Onu Mogan’ın simgesi haline getirmek için yıllarca emek veren ve “Sevgi Çiçeği’nin babası” olarak anılan Hulusi Gürpınar’la bu çiçeğin hikâyesini ve Sevgi Çiçeği’ne adanmış yılların serüvenini konuştuk Bir zamanlar Mogan’da Kocadonlu adında çok nüfuzlu ve çok kibirli bir ağa vardır. Varlıklı oluşuyla ve evlatlarıyla gurur duyan ağanın en küçük oğlu ise Mehmet’tir. Babası, Mehmet’e çobanların sürülerinin bakımını verir. O tarihlerde verimli yeşilliği ve sulak alanı ile göl kenarı ideal bir otlaktır. Burada sürün için kaval çalarak bekleyen Mehmet, bir gün karşı...

Pastaneler, meyhaneler, kitabevleri, edebiyat salonları... Söyleşimizin ikinci bölümünde, Ankara’nın 1940’lı, 50’li, 60’lı ve 70’li yıllarındaki edebiyat ve kültür sanat mekânlarının izlerini sürmeye devam ediyoruz. Turan Tanyer’in deyimiyle “Asıl edebiyatın öğrenildiği, tadına varıldığı yerler, resmi kurumların dışındaki yerlerdir.” Özellikle pastaneler ve meyhaneler dikkat çekmektedir ve o zamanlar yayınlanan bazı önemli dergiler de dikkatlerden kaçmaz. Bunların içinde “Garip” ve “İkinci Yeni”nin doğduğu kaynaklar da vardır. Turan Tanyer ile edebiyatçıların buluştuğu ve Ankara’nın tarihine damgasını vurduğu mekânların izini sürmeye devam ediyoruz Zaman içinde değişen ve gelişen Ankara’da lokanta ve meyhane gibi kavramlar somut bir şekilde kendi varlıklarını hissettrimeye başlarlar. Meşhur “Tercüme Bürosu”ndan iki adım sonra Şükran Lokantası, onu da biraz geçince Acemi Meyhanesi vardır. Turan Tanyer, “Ben ikisine de yetişemedim ama mesela Arnavut Meyhanesi’ne 1960’lı yılların sonun...