Ulus’ta “Son Tango”

Tango ayakkabısının usta ismi: İsmail Aydoğan

Tango... Tutkunun, isyanın ve aşkın dansı. On dokuzuncu yüzyılın sonlarında Buenos Aires dolaylarında ortaya çıkan Arjantin kökenli bu dans, ilk önce kentin varoşlarında yapılmaya başlansa da, zamanla üst sınıflar arasında da yaygın hâle gelmiş. Türkiye ise Cumhuriyet’in ilk yıllarıyla beraber tango ile tanışmış. Necip Celal, Fehmi Ege, Necdet Koyutürk gibi ünlü bestecilerimiz eserleriyle tangoyu sevdirmiş. Tango dinlemeyen bir insan bile neredeyse her düğün açılışında çalınan ‘La Cumparsita’ şarkısını bilir. Tango sadece figürleri ve müziği ile değil, özellikle bu dansı icra eden kadınların giydiği elbise ve ayakkabılar ile de insanı cezbeder. İsmail Aydoğan da Ankara’nın sayılı tango ayakkabısı ustalarından…

Cumhuriyet’in ilk yıllarında önemli bir merkez olur Ulus. Sanat ve siyaset dünyasının nabzı burada atar ve elbette dönemin tangolarıyla ünlü Cumhuriyet Baloları da renkli hayatın parçalarıdır. Şimdilerde tarihi dokusu ve görkemli mimarisiyle dikkat çeken Ulus, eski tarihine saygı duruşu anlamında bir ustayı da barındırıyor. İsmail Aydoğan, Ulus’taki ayakkabı atölyesinde tango ve Latin dans ayakkabılarını dansçılarla buluşturuyor. 1991 yılında Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü’ne sahne ayakkabıcısı olarak giren Aydoğan, 2009 yılında emekli olmuş. Ancak çok sevdiği mesleğinden kopmamış ve hâlâ yapmakta olduğu tango ayakkabıları, salonlarda onun imzası ile büyüleyici figürleri sergiliyor. 1

İsmail Aydoğan, tango ayakkabısının hem normal bir topuklu ayakkabıdan hem de Latin dans ayakkabılarından farklı olduğunu belirtiyor. Sıradan bir topuklu ayakkabının altı çok sert olduğu için rahat dans etmeye uygun olmadığını söyleyen Aydoğan, “Biz salsa gibi Latin dans ayakkabılarından tutun, caz ve tangoya kadar her türlü ayakkabı üretebiliyoruz ” diyor.

Tango ayakkabısının özellikleri

Özellikle kadın tango ayakkabılarının topuklarının dengeli olması, ayağı sağlıklı bir şekilde kavraması ve bunun yanında estetik bir görüntüsünün de olması en önemli özellikler arasında yer alıyor. Aydoğan, “Ayakkabının rahat olması tangoda çok önemli. Çünkü ayakkabı rahat olmazsa gerekli rahatlığı ve dengeyi oluşturamaz. Bu yüzden tango ayakkabısının özellikle taban malzemesi yumuşak olmalıdır.” diyor.

Tango ayakkabısının dans kadar önemli olduğunu vurgulayan Aydoğan, ayakkabıların kadınlara o zarafeti kazandırdığını belirterek şöyle konuşuyor: “Bileği ve ayağı saran, burnu açık, topuk boylarının ideal uzunlukları ise 5 ila 10 santimetre arasında değişen tango ayakkabılarının model ve renkleri de müşteri tercihi ile oluşuyor. Dansa ilk başlayanlar daha kısa topuklular tercih ederken, deneyim kazandıkça topuk boyları da artıyor. Normal bir topuklu ayakkabıdan farklı olarak, tango ayakkabısında topuk daha düz bir açıyla uzanıp yere dik iniyor.”

“Pahalı Değil”

Tango ayakkabısı seçilirken şıklığın yanı sıra rahatlığın da ön planda olması gerekiyor. Özellikle ahşap ve beton zeminde rahatça hareket edebilmek üzere tasarlanan bu ayakkabıların pahalı olduğu görüşü ise oldukça yaygın.

Tango ayakkabısı üreten Aydoğan fiyat konusunda da, “Ürettiğimiz ayakkabıları bizden alıp ikinci el satanlar fiyat artışına neden oluyor” diyor. Aydoğan üretim aşamasını da şöyle anlatıyor, “Saatte bir ayakkabı yapabilirim. İki kişi çalışarak bir günde yedi ayakkabıya kadar çıkabiliriz. Bireysel siparişlerin yanı sıra üniversitlerden toplu siparişler de alıyorum. Bilkent, Çankaya Üniversitesi, Gazi Üniversitesi, ODTÜ, Hacettepe... Bütün üniversitelerin dans grupları var, hepsi beni tanır” diyor.

Yeni kuşak yetişmiyor

Kadın ayakkabısına ‘zenne’ erkek ayakkabısına ise ‘merdane’ denildiğini söyleyen Aydoğan, bir kişinin ayakkabıcılık mesleğinde ‘usta’ olsa dâhi dans ayakkabısı yapamayacağını dile getiriyor.

“Baba mesleği” dediği ayakkabıcılığı, şu anda Mehmet Özcan ile birlikte yürüten Aydoğan, avukattan doktora, mühendisten paşaya kadar pek çok farklı meslekten müşterisi olduğunu da belirtiyor.

Mesleğinin çok az kişi tarafından yapıldığını söyleyen Aydoğan, yeni kuşağın bu mesleğe ilgi göstermediğinden yakınıyor, “Bizim mesleğe artık sanatkâr girmiyor, verdiğin para kurtarmıyor. Okullardan gelsin diyorsun, gelmiyor. Yeni kuşak yetişmiyor” diyor.

Bale ayakkabısı “point”

İsmail Aydoğan, balerinlerin giydiği “point” ya da “puant” denilen ve ayağın parmaklar ucunda durmasını sağlayan ayakkabıların ustalık isteyen bir imalat olduğunu dile getiriyor. Aydoğan, Devlet Opera ve Bale Genel Müdürlüğü’nde bu konuda çok çalışıldığını fakat başarı kazanamadıklarını söylüyor.

Dansın güzel bir spor olduğunu vurgulayan İsmail Aydoğan, “Dans kadar iyi bir spor yoktur. Tüm bedeniniz aynı anda çalışır. Yapması ne kadar güzelse, izlemesi de o kadar keyiflidir” diyor.

Bu blogdaki popüler yayınlar

Ankara’nın en eski sahaflarından: Sanat Sahaf

Sakarya Caddesi’nde neler oluyor?

Mogan’da doğdu, dünyaya mâl oldu