Ankara Hafızası

Pastaneler, meyhaneler, kitabevleri, edebiyat salonları... Söyleşimizin ikinci bölümünde, Ankara’nın 1940’lı, 50’li, 60’lı ve 70’li yıllarındaki edebiyat ve kültür sanat mekânlarının izlerini sürmeye devam ediyoruz. Turan Tanyer’in deyimiyle “Asıl edebiyatın öğrenildiği, tadına varıldığı yerler, resmi kurumların dışındaki yerlerdir.” Özellikle pastaneler ve meyhaneler dikkat çekmektedir ve o zamanlar yayınlanan bazı önemli dergiler de dikkatlerden kaçmaz. Bunların içinde “Garip” ve “İkinci Yeni”nin doğduğu kaynaklar da vardır. Turan Tanyer ile edebiyatçıların buluştuğu ve Ankara’nın tarihine damgasını vurduğu mekânların izini sürmeye devam ediyoruz Zaman içinde değişen ve gelişen Ankara’da lokanta ve meyhane gibi kavramlar somut bir şekilde kendi varlıklarını hissettrimeye başlarlar. Meşhur “Tercüme Bürosu”ndan iki adım sonra Şükran Lokantası, onu da biraz geçince Acemi Meyhanesi vardır. Turan Tanyer, “Ben ikisine de yetişemedim ama mesela Arnavut Meyhanesi’ne 1960’lı yılların sonun...

1920’lerden 1970’lere Ankara’da edebiyat mekânları Ankara... İzleri Frigler’de sürülen, Büyük Roma İmparatorluğu’nun askeri garnizonluğunu yapmış, Selçuklu’dan Osmanlı’ya kâh altın çağını yaşamış, kâh “daha az önem” taşımış ve nihayet Cumhuriyet’in kenti olmuş genç ve bir o kadar da yaşlı kent. Ankara’ya dair konuşulacak çok şey var elbet ve bunlardan birisi de, Ankara’yı “Ankara” yapan kültürel ve sanatsal tarihi... 1920’lerle canlanmaya başlayan Ankara kültür-edebiyat dünyası, 1960’lara kadar altın çağını yaşamış, kültür, sanat ve fikir insanları hem kendi kişilikleriyle hem de buluştukları mekanlarla şehre kimlik kazandırmış. Ankara’nın bu özel tarihini, özellikle Ankara ve kent çalışmalarıyla tanınan Turan Tanyer ile konuştuk ve bu tarihin parlak sayfalarına bir kez de biz not düşelim istedik... Söyleşimizin ilk bölümü, kahvehaneler, Taş Mektep ve Hasan Ali Yücel dönemini kapsıyor. Tarihi hayli eskilere dayanan Ankara, aynı zamanda Cumhuriyet’in de genç kenti olma özelliğini hâ...

“Ne anlatayım, uzun hikaye, çok eski..." Keçiören’deki Fatih Köprüsü’nün altında bir barakada yaşıyor Yusuf Abi. Zaman içinde, yakın olduğu Ankara Üniversitesi Devlet Konservatuarı öğrencilerinin, öğretim elemanlarının, dekanın, taksicilerin, gelip gidenlerin Yusuf Abi’si olmuş. 1980 yılından beri sokaklarda yaşayan Yusuf Abi, insancıl oluşu, güvenilirliği ve tatlı diliyle bazıları için de “dede” ve “amca” olmuş. Yaşadığı bir travma onu sokaklara çekerken, gençlik yıllarında neredeyse gezmediği ülke kalmamış bu modern zaman dervişinin. Sokaklarda geçen hayatını şu sözlerle anlatıyor: “Ne anlatayım, uzun hikaye, çok eski... Her şey 1980 senesinde başladı işte. Bir anda vardım, bir anda yok olacağım. Bir ailem vardı, gitti. Ondan sonra da böyle oldu işte. İnsanın çoluğu, çocuğu, karısı gitti mi, dünyadaki hiç bir şey gözüne gözükmez. Tamam, kadın bulunur ama o bulunmaz, aynısı olmaz. Çocuk dedin mi, baldan tatlıdır. Onlar geldi gitti, biz de öyle gittik işte. 1980’den beri de ins...

Fakhria, “Kadın olarak doğmak başlı başına bir utanç ve günah kaynağıydı” Afgan Avukat, sosyal yardımlaşma uzmanı ve yoga eğitmeni Fakhria, Taliban rejimi sırasında üç yıl burka giymek ve eğitimine ara vermek zorunda olan kadınlardan. Fakhria 13 yaşından beri, Birleşmiş Milletler gibi kurumlarda Afganistanlı kadın ve çocuklara yardım etmek için çalıştı. Çocukken dans etmenin, spor yapmanın, şarkı söylemenin yasak olduğu bir ortamda büyüyen ve avukatlıktan yoga eğitmenliğine uzanan Fakhria’nın yaşamı, örnek aldığı kişiler gibi zorlu ama içinde umudu da barındırıyor Afganistanlı Fakhria, ülkesinde okuma şansı bulan ve hayatı boyunca kadın aleyhtarı koşullarla mücadele ederek hem avukat hem de sosyal yardımlaşma alanında uzman olmuş bir kadın. Taliban rejimi sırasında üç yıl burka giymek zorunda kalan ve eğitimine ara veren Fakhria, İngilizce konuşabilen az sayıdaki kişiden biri olduğu için, 13 yaşından başlayarak Birleşmiş Milletler bünyesinde çeşitli kurumlarla çalışarak, ülkesindeki...